Πώς θα ονόμαζε ο Πλάτων τους σημερινούς «πολιτικούς» της Ελλάδας;

Ο Πλάτων, σε κάποιον που τον διαβάζει πρώτη φορά, ίσως να φαίνεται ότι ορισμένες φορές εξαντλεί την αυστηρότητά του. Ωστόσο, εγώ τον λατρεύω διότι αυτό που πραγματικά κάνει είναι να λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Χωρίς την ανάγκη να καλοπιάσει κανέναν κι απαλλαγμένος από την ανησυχία μην τυχόν στεναχωρήσει κάποιον, ο Πλάτων φροντίζει να λέει τα «δικαιότατα». Κι αυτό ακριβώς κάνει αναφερόμενος σε αυτούς που ασχολούνται με τα κοινά, αυτούς που αποκαλούμε «πολιτικούς».

Στον διάλογό του «Πολιτικός», ο Πλάτων λέει ότι όλοι όσοι συμμετέχουν σε πολιτεύματα που δεν διέπονται από επιστημονικές αρχές, αυτοί δεν είναι πραγματικά πολιτικοί αλλά ανήκουν στους στασιαστές (ουκ όντας πολιτικούς αλλά στασιαστικούς). Οι στασιαστές αυτοί δεν μεταχειρίζονται όπλα, αλλά «είδωλα». Παριστάνουν τους πολιτικούς χωρίς να είναι. Παίζουν ένα θέατρο ψευδών εντυπώσεων, μιμούμενοι ότι είναι πολιτικοί, ενώ στην πραγματικότητα μοιάζουν με τα χειρότερα πλάσματα που ανήκουν στην σφαίρα της φαντασίας, με Κένταυρους και Σάτυρους. Και μάλιστα παίζουν τόσο καλά αυτόν τον ρόλο τους, ώστε γίνονται μέγιστοι απατεώνες ανάμεσα στους απατεώνες[1]. Έτσι κατακεραυνώνει ο Πλάτων τους «πολιτικούς» των «πολιτευμάτων» που εκτρέπονται από το αγαθό και, δημιουργώντας ψευδείς γνώμες για την σοφία τους, εξαπατούν τον εαυτό τους και τους άλλους.

Η λέξη «στασιαστικός» που χρησιμοποιεί ο Πλάτων, προέρχεται από το ρήμα «στασιάζω» το οποίο σημαίνει εξεγείρομαι, ξεσηκώνομαι, αποστατώ, απειθαρχώ, αλλά και υποκινώ σε στάση[2]. Η «στάση» σημαίνει φατρία, συμμορία, αλλά και πολιτική εξέγερση, πραξικόπημα[3]. Ο στασιαστικός λοιπόν είναι εκείνος που ανήκει σε μία πολιτική συμμορία η οποία έχει εξεγερθεί ενάντια στην νόμιμη εξουσία αρνούμενος να υπακούσει σε αυτήν. Όμως για τον Πλάτωνα, αληθινά νόμιμη εξουσία είναι μόνο η εξουσία που κυβερνά με αρετή και γνώση μοιράζοντας με δικαιοσύνη τα αγαθά στους πολίτες, καθιστώντας έτσι την πολιτεία ευδαίμονα.  Αυτή είναι η τέλεια μορφή εξουσίας που πρέπει να μιμούνται οι πολιτικοί. Όποιος αρνείται ή δεν μπορεί να την μιμηθεί, αλλά παρ’ όλα αυτά επιμένει να συμμετέχει στην πολιτική, αυτός λέει ο Πλάτων ότι αποστατεί και «στασιάζει». Να λοιπόν πού ακριβώς έγκειται ο «στασιασμός» αυτών που αποκαλούμε «πολιτικών», στο ότι δηλαδή κυβερνούν ενώ δεν έχουν ούτε την αρετή ούτε την επιστημονική γνώση για να κάνουν το άριστο για την πολιτεία και να καταστήσουν τους πολίτες ευδαίμονες.       

Άρα καταλήγουμε στο συμπέρασμα, ότι οι «στασιαστές» για τον Πλάτωνα, δεν είναι απαραιτήτως αυτοί που κάνουν μία ένοπλη πολιτική εξέγερση, αλλά όλοι αυτοί οι πολιτικοί που έχοντας ενεργό πολιτικό ρόλο κι αξιώματα, εξεγείρονται ενάντια στην αρετή και το αγαθό ασκώντας άδικα την εξουσία που έχουν στα χέρια τους κατά παράβαση του κοινού συμφέροντος της κοινωνίας. Αυτό το είδος των «στασιαστικών» οι οποίοι μόνο κατ’ ευφημισμό είναι πολιτικοί, ευδοκιμεί ιδιαιτέρως στην σημερινή Ελλάδα, κρύβοντας καλά το πραγματικό τους πρόσωπο μέσα στις ψευδείς εντυπώσεις τις οποίες μας προβάλλουν, καταφέρνοντας έτσι να μας εξαπατούν ως προς τις αληθινές διαθέσεις και επιθυμίες τους.


[1] Πλάτων, Πολιτικός 303 c

[2] Liddell & Scott, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, εκδ. Πελεκάνος 2007, λήμμα «στασιάζω» στο https://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/tools/liddel-scott/search.html?lq=%CF%83%CF%84%E1%BE%B1%CF%83%CE%B9%CE%AC%CE%B6%CF%89

[3] Liddell & Scott, Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, εκδ. Πελεκάνος 2007, λήμμα «στάσις» στο https://www.greek-language.gr/Resources/ancient_greek/tools/liddel-scott/search.html?lq=%CF%83%CF%84%CE%AC%CF%83%CE%B9%CF%82%5B%E1%BE%B0%5D

Αρέσει σε %d bloggers: